YMATEB DYFODOL I GYNLLUN ADDYSG Y LLYWODRAETH

Mae Dyfodol i’r Iaith wedi ymateb yn ofalus i Strategaeth y Llywodraeth i ddatblygu addysg Gymraeg dros y pedair blynedd nesaf, er mwyn cefnogi’r nod o greu miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn y flwyddyn 2050.

Mae’r mudiad yn gwerthfawrogi’r gwaith paratoi a wnaed ar y Cynllun, ac yn croesawu’n gynnes y nod a’r ymrwymiad i dwf addysg Gymraeg. Mae’r gydnabyddiaeth bod angen recriwtio athrawon  hefyd yn gam cadarnhaol ac angenrheidiol.

Daw’r cyhoeddiad hwn ar amser allweddol i dwf y Gymraeg, a dywed Heini Gruffudd, Cadeirydd Dyfodol, “Mae’n rhaid i’r Cynllun hwn lwyddo wedi methiant y Llywodraeth i gyrraedd nodau’r gorffennol.”

Aeth ymlaen i ymhelaethu ar hyn:

“Mae’n bryder mawr i ni fod y ganran mewn addysg Gymraeg wedi disgyn mewn 9 sir dros y 5 mlynedd diwethaf. Yn wahanol i’r Llywodraeth, rydym yn amau’n fawr na fydd newid dramatig yn digwydd trwy’r ysgolion Saesneg. Ni allent ddos yn agos at gyflwyno sgiliau iaith cyflawn yn y ddwy iaith, fel y gwna ysgolion Cymraeg.

“Byddwn yn galw felly am i’r Llywodraeth greu rhaglen frys ar gyfer twf ysgolion Cymraeg.”

CYFARFOD Â’R YSGRIFENNYDD ADDYSG A GWEINIDOG Y GYMRAEG

A hithau’n amser tyngedfennol o safbwynt camau nesaf Strategaeth y Gymraeg a sefydlu proses ystyrlon ar gyfer cyrraedd yr uchelgais o greu miliwn o siaradwyr Cymraeg, roedd Dyfodol yn ddiolchgar o’r cyfle i gyfarfod â Kirsty Williams ac Alun Davies yn ddiweddar.

Os am wireddu’r weledigaeth, yna’n amlwg, bydd addysg, twf sylweddol mewn addysg Gymraeg a sicrhau gweithlu cymwys i fynd i’r afael â hyn yn allweddol bwysig. Dyna oedd ein prif neges i’r gwleidyddion a’r gweision sifil. Pwysleisiwyd yn ogystal bod angen sicrhau strwythurau a pholisïau sy’n caniatáu ymateb cadarnhaol i’r Gymraeg mewn addysg ar bob lefel: o’r llywodraeth i awdurdodau lleol, ac yna i rannu’r neges am fanteision y Gymraeg ac addysg Gymraeg gyda rhieni a darpar-rieni. Gosodwyd hyn yng nghyd-destun creu cyfleoedd i ddysgu’r iaith i safon a darparu cyfleoedd i fwynhau’r Gymraeg ar draws ystod o sefyllfaoedd a phrofiadau.

Cawsom wrandawiad a negeseuon cadarnhaol: yn bennaf cydnabyddiaeth o’r angen i godi ymwybyddiaeth ieithyddol a diwylliannol Cymreig, ac i hyrwyddo defnydd o’r iaith tu hwnt i’r dosbarth.

Cadarnhawyd yn ogystal y bydd disgwyl adroddiad Aled Roberts ar Gynlluniau’r Gymraeg Mewn Addysg (h.y. cynlluniau’r awdurdodau lleol) ymhen yr wythnosau nesaf. Lleisiwyd ein barn y bod angen ailwampio’r cynlluniau presennol i gyd-fynd â chynlluniau’r Llywodraeth. Un elfen bwysig o hyn byddai ymestyn cylch y cynlluniau’n sylweddol o’r 3 mlynedd bresennol, er mwyn caniatáu i’r awdurdodau gynllunio twf Gymraeg dros yr hirdymor. Byddwn yn galw’n ogystal am fonitro iaith o’r amser y mae plentyn yn cychwyn ei addysg, yn hytrach na 7 oed, fel ar hyn o bryd.

Arhoswn tan gyhoeddi’r Papur Gwyn yn ystod yr haf am newyddion pellach ynglŷn â gweledigaeth y Llywodraeth, ac am fanylion yr Asiantaeth i hyrwyddo’r Gymraeg.